Spontan koroner arter diseksiyonu (SCAD) nadir görülen bir acil vaziyettir. İlk olay 1931 seneninde saptadı ve o vakitten beri dünya çapında kaydedilen vaka sayısı 300’ü geçmedi. Çoğu ani ölümden sonra sadece otopsi sırasında doğrulandı.
Vakaların çoğu kadınlarda oldu. Uzmanlar, spontan koroner arter diseksiyonu geçirenlerin %80’inin kadın olduğunu düşünüyorlar. Bu konu hala tartışılıyor olsa da, hastalık, tipik olarak gebe kadınlarda ortaya çıkıyor gibi görünüyor.
Her yaşta görülebilmesine karşın spontan koroner arter diseksiyonu ile karşılaşanların vasati yaşı 40 ve 60 arasında. En şaşırtıcı istikametlerinden biri, bu patolojinin görüldüğü kişilerin çoklukla kalp hastalığı için riziko etmenleri taşımayan sıhhatli insanlar olmalarıdır.
Genel özellikleri
Tıp uzmanları, 18-84 yaş arası hastalarda spontan koroner arter diseksiyonu tespit etmişlerdir. Kimi çalışmalar, bu vaziyetin, akut koroner belirtilerin toplamının %1 ile %4’üne karşılık geldiğini göstermektedir. 50 yaşın altındaki kadınlarda bu vaziyet, toplamın %35’ine karşılık gelmektedir.
Bir müddet öncesine kadar, uzmanlar, belirleyici risk etmenlerinden birinin gebelik olduğuna inanıyorlardı. Ancak son senelerde hamile olmayan kadınlardaki vaka sayısı arttı.
Spontan koroner arter diseksiyonunun en sık görülen muayenehane belirtisi akut koroner belirtidir. En sık etkilenen damar inen arterdir. Vakaların %20’sinde ansızın fazla damar diseksiyonu görülür.
Okuyun: Kalp Krizini Önlemek İçin 6 Emare
Spontan Koroner Arter Diseksiyonu Nedir?
Spontan koroner arter diseksiyonu, kalbin kan damarlarından birinde bir yırtılma olduğu vakit ortaya çıkar. Bu, kalbe kan akışını sınırlar veya engeller. Bu da kalp atış hızında anormalliklere, kalp krizine veyahut ani ölüme yol açar.
Acil tıbbi müdahale gerektiren bir vaziyettir. Hemen tanı konup rehabilitasyon edilmezse kaçınılmaz olarak ölüme yol açar. Olayların %70’e varan bölümü otopsi esnasında belirler.
Daha yeterli bilgi olmamasına karşın uzmanlar bir dizi riziko etkeni oluşturmuşlardır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:
- Kadın olmak
- Gebelik ve doğum – gebeliğin ilk üç ayında veya doğumdan sonra daha sık görülür
- Tanı konmamış kan damarı vaziyetleri – bilhassa fibromusküler displazi
- Aşırı fiziksel egzersiz (bilhassa aşırı aerobik egzersiz)
- Aşırı stres
- Kalıtsal etkenler, bilhassa vasküler Ehlers-Danlos belirtisi ve Marfan belirtisi
- Hipertansiyon
- Son olarak kokain ve/veya uyuşturucu kullanımı
Nedenleri ve semptomları
Spontan koroner arter diseksiyonunun neden olduğuna konusunda hala net bir izah yoktur. Bu bağlamda, bir takım yazarlar, sistemik arterlerde bulunan proteinleri ve mukopolisakkaritleri değiştiren hormonal farklıklar ile ilişkili olduğuna inanıyorlar. Bu, kollajen lifleri bozar.
Diğer taraftan başka yazarlar, patolojinin arteriyel duvarda eozinofilik infiltratlara sebep olan bir enflamatuvar süreçten kaynaklandığına işaret ediyorlar. Ancak bazıları evvela arteriyel duvarda mekanik hasar oluştuğuna ve daha sonra enflamatuvar sürecin başladığına inanıyorlar.
Bunun yanında uzmanlar göğüs travması, ateroskleroz, oral kontraseptif kullanımı ve poliarteritis nodosa ve lupus gibi ilişkili hastalıklar vb. bir takım etkenlerin spontan koroner arter diseksiyonunun lehine olabileceğini biliyorlar. Semptomlar rastgele bir kalp krizinin semptomları ile çakışıyor.
Bunu da okuyun: Kalp Krizi ve Önlemeye Yardımcı Olacak 5 Alışkanlık
Tanı ve prognoz
Tanı, kliniktir ve bir tıp profesyonelinin bir kalp krizini değerlendirmek için istediklerine benzer testler tarafından desteklenir. Koroner anjiyografi, intravasküler ultrason, optik koherens tomografi ve bilgisayarlı tomografi anjiyografi bu testlerden bazılarıdır.
Akut faz kontrol altına alındıktan sonra prognoz genellikle pozitiftir. Gelecekteki beş sene içinde sağ kalma oranı %95’tir. Ancak hastaların üçte birine varan kadarı takip eden 10 yıl içinde tekrar bu durumla karşılaşır.
Tekrarlayan vakalarda anomalinin ilkinden değişik bir yerde ortaya çıkması yaygındır. Son tahminler tekrarlayan vakalarda mortalite oranının %7.7 olduğunu göstermektedir.
Akut Koroner Sendrom (AKS) Akut koroner sendrom kalp damarlarında biriken anormal maddenin damar duvarından kopması ve kan akışını engellemesi ile ortaya çıkan ciddi bir hastalıktır. Daha fazla oku » La entrada Spontan Koroner Arter Diseksiyonu aparece primero en Sıhhate bir adım.
Önemli
Blog içerisinde yer alan tüm içerikler bilgilendirme amaçlıdır. İlaç veya ürün tavsiyesi değildir. Yaşadığınız hastalıklarla ilgili doktorunuza danışmadan herhangi bir ilaç veya ürün kullanmayınız!
