Kan plazması nakli son senelerde popüler hale gelmiş olan bir uygulamadır. Plazma sıvısı kanın bileşenlerinden biridir. Daha açık bir biçimde belirtmek gerekirse kan plazması, içinde kan hücreleri içermeyen saf ve hafif sarımtırak sıvıdır.
Plazma tüm kan miktarının takriben olarak %55’ini oluşturur. Kanın geri kalan bölüm ise eritrositler, lökositler ve trombositler gibi hücrelerden oluşmaktadır. Bu sıvının içinde vücutta çok ehemmiyetli işlevleri bulunan albümin gibi çok sayıda protein bulunmaktadır.
Pek çok kişi farkında olmasa da plazma nakli, kanama veyahut yanık gibi çok sayıda hastalığın rehabilitasyonunda kullanılabilir. Bu yazıda plazma nakli prosedürünün hangi evrelerden oluştuğuna ve kan plazması bağışı yapmanın neden ehemmiyetli olduğuna değiniyoruz.
Kan Plazması Nedir?
Plazmanın muhtevanında antikorlar bulunur. Bu yüzden, bağışıklık sisteminin işleyişinde ehemmiyetli bir rol üstlenir. Yukarıda da belirttiğimiz gibi plazma kanın sıvı bölümüdür. Bu sıvı içinde eritrositler, lökositler ve trombositler, başka bir deyişle kan hücreleri dolaşır. Bu iki temel bölümü birbirinden ayrıldığında plazma saydam bir sıvı görünümü alır.
Plazmanın takriben %90’ı sudan oluşur. Geri kalanı ise vücudun normal işlevlerini yerine getirmesi için ihtiyaç duyulan olan proteinler ve mineral tuzlarının bir karışımıdır.
Kan plazması her şeyden önce içinde antikorlar barındırır. Bunlar hastalıklara karşı kendimizi savunmamızı sağlayan bağışıklık sisteminin birer elementidir. Ayrı olarak albümin isimi verilen bir molekül de bulunur. Bu molekül ise belirli maddeleri dokulara taşımakla görevlidir.
Ayrı olarak plazma sıvısı içinde pıhtılaşma için ihtiyaç duyulan etmenlerin de bulunduğunun vurgulamak gerekir. Bu etmenler vücudun rastgele bir yerinde bir kanama olduğunda kanın pıhtılaşması için gereklidir ve hayati derecede ehemmiyete sahiptirler.
Okuyun: Kan Transfüzyonları – Emelleri ve Prosedürleri
Plazma Nakli Nasıl Gerçekleştirilir?
Plazma nakli aslında kolay bir uygulamadır. Evvela bir donöre ihtiyaç duyulur. Bu işlem bir karşılık beklemeden gerçekleştirilen bir bağıştır. İlk evrede donörden kan alınır ve kan alma süreci takriben olarak 30 ila 45 dakika civarında sürer.
Kan alındıktan sonra kan hücreleri plazmadan ayrılır. Sıvı ayrı bir yere alınır ve burada muhafaza edilir. Yalnızca plazmanın nakline ihtiyaç olduğunda buna plazmaferez (plazmanın değişimi) isimi verilir.
Bu işlem normal kan bağışından farklıdır. Zira plazma naklinde plazmadan ayrılan hücreler tekrar donöre verilir ve yalnızca plazma sıvısı alınır. Ayrı olarak bağış yapan kişinin normale dönme müddeti de daha kısadır. Bu yüzden kan plazması bağışı her on beş günde bir yapılabilir.
Bu mertebede dikkat edilmesi şart olan ehemmiyetli bir detay, plazmanın nakli için donör ve alıcının aynı kan grubunda bulunmaları gerektiğidir. Zira plazma sıvısı içinde değişik tepkilere kapı aralayabilecek çeşitli proteinler bulunmaktadır.
Plazma Nakli Ne İçin Yapılır?
Kan plazması yanıklar veyahut kazalar gibi ciddi vaziyetlerde kullanılır. Yapacağınız plazma bağışı pek çok hayatı kurtarabilir. Kan plazması nakli pek çok olayda geçerli bir rehabilitasyon olarak uygulanmaktadır. Örnek olarak, bir kişide yanık varsa veyahut ciddi bir kaza geçirdiyse, bu nakil sayesinde ihtiyaç duyulan kan düzeyine tekrar erişmesi sağlanır.
Buna ek olarak, plazma sıvısı içinde pıhtılaşma etmenleri bulunduğundan dolayı, kan plazması nakli tekniği kaza yapan kişinin aşırı derecede kan kaybının önüne geçmek açısından da yararlıdır. Bilhassa bu etmenlerden herhangi birinin eksikliğinden dolayı hemofili (kanın normal şekilde pıhtılaşmaması) gibi sıhhat problemleri bulunan kişiler açısından bu işlem son derece ehemmiyetlidir.
Okuyun: Kan Pıhtısı: Bu 8 Belirtiye Dikkat Edin
Plazma nakli bu arada karaciğer naklinde de kullanılan bir yoldur. Ancak son zamanda plazmanın tamamı yerine sadece ihtiyaç duyulan moleküllerin nakli şeklinde bir teknik geliştirilmiştir. Bunlara kan ürünleri isimi verilir.
Örnek olarak hemofili olayında yalnızca kişinin ihtiyaç duyduğu pıhtılaşma etkeni nakledilir. Her ne kadar kan plazması nakli güvenli bir metot olsa da, yalnızca kan ürünleri yerine tamamının nakledilmesinin daha fazla mahsuru olabileceği de akıldan çıkarılmamalıdır.
Son olarak unutmamamız şart olan en ehemmiyetli nokta, plazma naklinin son derece kolay bir metot olduğu ve bu uygulama sayesinde pek çok hayatın kurtulabileceğidir. Bu yüzden her birimiz, kolay bir kan plazması bağışı yaparak diğer insanlara yardım edebileceğimizi bilmemiz gerekir.
Pıhtılaşma Problemleri: Kan Nasıl Pıhtılaşır? Kanın pıhtılaşma süreci ve pıhtılaşma meselelerinden kaynaklı hastalıklar ile ilgili daha fazla bilgi edinmek için bu yazımızı okuyun. Daha fazla oku » La entrada Plazma Nakli Nedir? aparece primero en Sıhhate bir adım.
Önemli
Blog içerisinde yer alan tüm içerikler bilgilendirme amaçlıdır. İlaç veya ürün tavsiyesi değildir. Yaşadığınız hastalıklarla ilgili doktorunuza danışmadan herhangi bir ilaç veya ürün kullanmayınız!
