Kortikoid, kortikosteroidler olarak da bilinen bir ilaç türüdür. Bunu şekilde adlandırılmasının sebebi bu ilaçların beyinde sentezlenen tabii steroidlerin kimyevi yapısına sahip olmasıdır. Bu yüzden kortikoidler, hormonlar gibi çok sayıda organik sürece müdahale ederler.
Bu tepkiler arasında, proteinler veya karbonhidratlar gibi besinlerin metabolik süreçleri veya iltihaplanma gibi süreçlerinden söz edebiliriz. Yazımızın devamında da göreceğimiz gibi bu ilaçlar bağışıklık sisteminin işleyişinde ve vücudumuzun strese verdiği reaksiyonda de rol oynarlar.
Kortikosteroidler, çok kuvvetli tesirleri hasebiyle sadece doktorun müsaadenine bağlı olarak reçete edilebilir. Bu tür ilaçların aşırı kullanımı oldukça tehlikeli olduğundan, dozajı ve doz kullanım bilgisi doktor tarafından kontrol edilmelidir.
Diğer taraftan yazımızın devamında da göreceğimiz gibi kortikosteroidler çok sayıda hastalıkla mücadele etmek için kullanılır. Mesela romatizmal hastalıklar veya Crohn hastalığını rehabilitasyon etmede kortikosteroid kullanılır.
Kortikosteroidler ne için kullanılır?
Önceden de söz ettiğimiz gibi kortikosteroidler bir hayli hastalıkla mücadele etmek emelli kullanılan ilaçlardır. Bu yüzden birçok ilacın formunda da bulunurlar.
Öncelikle bu ilaçlar, astım veya KOAH gibi kronik akciğer hastalıklarının rehabilitasyonunda kullanılır ve ayrı olarak kimi kronik bronşit tedavi yollarında de yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu hastalıklarla mücadele eden kişilerin kullanması emeliyle piyasaya sürülen nebulizatör yardımıyla ilaç uygulanmalarına yardımcı olan inhaler bulunmaktadır.
Oral yoldan kullanmak isteyenler için hap şeklinde de kullanma metodu bulunmaktadır. Romatizmal hastalıklar içinde sınıflandırılan; romatoid artrit, osteoartrit veya bel ağrısı meselelerinde kortikosteroid kullanıldığı gibi hemen hemen diğer tüm genel enflamatuar hastalık türlerini tedavi etmek için de kullanılır. Ayrıca eklem ağrısı çeken hastaların adale içine de uygulanabilir.
Kortikosteroidlerin diğer bir kullanımı ise sedef hastalığını, egzamayı veya değişik dermatitleri rehabilitasyon etmede kullanılmasıdır. Bu hastalıkları rehabilitasyon etmek için dolaysız olarak rehabilitasyon edilecek bölgeye uygulanır.
Son olarak, sistemik lupus eritematozus (kelebek hastalığı) gibi otoimmün hastalıklarda da bu ilaçlar kullanılır.
Bunu da okuyun: Dünya Lupus Günü, Kelebek Hastalığı
Kortikosteroidler ve farmakolojik tesirleri
Yukarıda anlatılanlardan öğrendiğimiz gibi kortikosteroidler vücuttaki sayısız süreci etkiler ve bu da vücutta sayısız reaksiyonmanın tetiklenmesine kapı aralar. Yazımızın devamında, temel farmakolojik tesirlerinin bazılarına değineceğiz:
- Karbonhidratların, proteinlerin, lipitlerin, suyun ve elektrolitlerin metabolizması: kortikosteroidler kandaki glikoz ve pirüvik asit düzeylerini yükseltir. Yağın yine dağılmasına müdahale eder ve iştah duygusunu artırır. Aynı şekilde sodyum ve suyu vücutta tutarak potasyum ve hidrojenin atılmasını desteklerler. Osteoporoz ve miyopatileri (adale hastalıklarının) tetiklenmesine kapı aralarlar.
- Kardiyovasküler sistem üzerindeki tesirleri: Ödemin ortaya çıkışını kolaylaştırır.
- İmmünsüpressif: Bağışıklık sistemini etkiler, zayıflatır. Bu da bağışıklık sistemi üzerindeki hastalıkların etkinliğini açığa çıkarır.
- Anti-inflamatuar tesir: Kızarma, yanma, ağrı ve ödem gibi şişkinlik belirtilerini azaltırlar. Ayrı olarak histamin salgılanmasını da engellerler.
Bunu da okuyun: Otoimmün protokol neleri kapsar?
Kortikosteroidler ve beklenmeyen tepkileri
Pazarlanan diğer tüm ilaçlar gibi kortikosteroidler de muayenehane deneylerde belirleyen, beklenmeyen tesirleri oluşturmada muaf değillerdir.
Bu ilaçların sık rastlanılan yan tesirleri şunlardır:
- Adale ağrısı, osteoporoz ve iskemik kemik nekrozu gibi adale-eklem sistemi meseleleri,
- Pankreatit ve peptik ülser,
- Hipertansiyon,
- İltihaplı sivilce.
Bu tepkilerin dışında, çöküntü, psikoz veya uykusuzluk gibi psikolojik vaziyette farklıklar, katarakt, glokom veya endokrin problemleri (diyabet, aşırı kilo veya büyüme hormonuyla ilişkili olması hasebiyle büyümenin gecikmesi) gibi başka etkiler de yaratabilir.
Netice
Kortikosteroidler vücudun steroid hormonlarını harekete geçiren bir ilaçtır. Bu ilaçları kullanan hastada sayısız tesir olabilir. Çok güçlü etkilere sahip olan ilaçlar olmaları nedeniyle kullanırken çok dikkatli olmalısınız. Doktorun direktiflerine uymalı ve hiçbir zaman kendi kendinize karar vererek ilaç kullanmamalısınız.
Depresyon ile Baş Etmek İçin 5 Faydalı Yol Depresyon ile baş etmek için çok çeşitli tedaviler vardır. Seçilen tedavi, bozukluğun ciddiyetine ve olası altta yatan meselelere göre değişebilir. Daha fazla oku » La entrada Kortikosteroidler Ne İşe Fayda? aparece primero en Sıhhate bir adım.
Önemli
Blog içerisinde yer alan tüm içerikler bilgilendirme amaçlıdır. İlaç veya ürün tavsiyesi değildir. Yaşadığınız hastalıklarla ilgili doktorunuza danışmadan herhangi bir ilaç veya ürün kullanmayınız!
